لپ کلام برای تاجر
اگر در ترکیه کالا را با برند خودت تولید میکنی (تولید فاسون یا private label) یا کالای ساخت ترکیه را با نام خودت در ایران، افغانستان یا اروپا میفروشی، برندت سرمایه اصلی کسبوکار است و تا ثبت نشده، از نظر قانون مال تو نیست. ثبت در اداره ثبت اختراعات و علائم تجاری ترکیه (TÜRKPATENT) برای یک طبقه کالا ۲٬۸۲۰ لیر هزینه رسمی درخواست و ۷٬۰۱۰ لیر هزینه صدور دارد. اما سه چیز از این عددها مهمتر است: برند در کشوری ثبت شود که در آن میفروشی، کارخانه نتواند نام تو را به اسم خودش ثبت کند و مالکیت طرح بستهبندی، فایلها و قالبها کتبی به نام تو باشد. پیش از چاپ اولین کارتن، سابقه نام را در کشور فروش جستوجو کن.
آخرین بازبینی: ۲۹ آبان ۱۴۰۵ (۲۰ نوامبر ۲۰۲۶). هزینههای رسمی از جدول هزینه علامت تجاری در سایت TÜRKPATENT در همین تاریخ برداشته شده و با نرخ ۱ دلار = ۵۰٫۴۵۶۶ لیر (شاهان اپلای، ۲۹ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۰۰ به وقت تهران) به دلار تبدیل شده است. نرخ روز را در قیمت دلار به لیر در شاهان اپلای ببین. این راهنما مشاوره حقوقی نیست؛ پیش از ثبت و امضای قرارداد، پروندهات را با یک وکیل علامت تجاری ثبتشده در ترکیه (marka vekili) بررسی کن.
برندی که ثبت نشده، هنوز مال تو نیست
در ترکیه هم مثل بیشتر کشورها، حق انحصاری استفاده از یک نام تجاری با ثبت به دست میآید، نه با اینکه چه کسی اول آن را روی کارتن چاپ کرده است. اگر دیگری زودتر همان نام را ثبت کند، ممکن است مجبور شوی برند را عوض کنی، آن هم درست وقتی بازار تازه تو را شناخته است.
تصور کن یک تولیدی در استانبول برایت تیشرت با برچسب «نام تو» میدوزد و تو دو سال در ایران یا افغانستان برای این نام مشتری جمع میکنی. حالا کافی است کارخانه، یک واسطه یا رقیبی که بارت را دیده، همان نام را در ترکیه یا در کشور مقصد به اسم خودش ثبت کند. قانون مالکیت صنعتی ترکیه (SMK، قانون شماره ۶۷۶۹) به صاحب برند ثبتشده اجازه میدهد جلوی گذاشتن علامت روی کالا یا بستهبندی، و حتی واردات و صادرات کالای دارای آن علامت را بگیرد. در این بازی، ثبتکننده دست بالا را دارد، نه لزوماً کسی که اول تولید کرده.
این نوشته برای تاجری است که با کارخانه ترک تولید با برند سفارشدهنده (در ترکی fason üretim یا özel marka) کار میکند یا کالای ترکیه را با نام خودش بستهبندی و صادر میکند. اگر برند را برای یک کسبوکار کوچک یا فعالیت شخصی در خود ترکیه میخواهی، بخش ثبت برند در ترکیه برای شخص حقیقی را پایین همین صفحه ببین. بقیه راهنما سراغ بخشهایی میرود که روی معامله، تولید و صادرات اثر میگذارند.
خدمات ویژه خرید عمده
گروه تجاری و بازرگانی شاهان برای تولیدیها، فروشگاهها، پخشکنندهها و صاحبان برندی کار میکند که سفارش عمده دارند. ما خدمات ثبت برند انجام نمیدهیم و نتیجه ثبت را تضمین نمیکنیم؛ کار ما بررسی پرونده تجاری، استعلام از تأمینکننده و کمک به روشن کردن شروط قرارداد پیش از پرداخت است. متأسفانه امکان خرید و ارسال کالای تکی برای مصرف شخصی را نداریم. از درک شما سپاسگزاریم.
مسیر ثبت در TÜRKPATENT، از جستوجو تا گواهی
کار با جستوجوی سابقه نام شروع میشود و بعد از انتخاب طبقهها، درخواست الکترونیکی ثبت میشود. اداره ثبت درخواست را بررسی میکند، در بولتن رسمی علامت تجاری منتشر میکند و دو ماه به دیگران فرصت اعتراض میدهد (ماده ۱۸ SMK). اگر اعتراضی نماند، هزینه ثبت را میپردازی و گواهی صادر میشود. این گواهی ده سال اعتبار دارد و قابل تمدید است.

درخواستها در سامانه الکترونیکی EPATS ثبت میشوند. کسی که شهروند یا مقیم ترکیه نیست و به سامانه دولت الکترونیک (e-Devlet) دسترسی ندارد، در عمل معمولاً کار را به یک marka vekili میسپارد. متن قانون اقدام از طریق وکیل را برای همه الزامی اعلام نکرده، پس راه دسترسی خارجیها به سامانه را برای پرونده خودت از وکیل یا اداره ثبت بپرس (نیازمند تأیید). یک شرکت خصوصی خدمات ثبت برند در ترکیه (Turkticaret.Net) در برگه اطلاعرسانی و پیشنهاد خدماتش نوشته که برای سپردن کار به وکلای آن شرکت یک وکالتنامه کافی است و به تأیید دفتر اسناد رسمی (noter) نیازی ندارد. این رویه همان شرکت است و در دفتر دیگری ممکن است فرق کند.
از نظر حق درخواست مشکلی نیست. ماده ۳ SMK علاوه بر شهروندان و مقیمان ترکیه، به اتباع کشورهای عضو کنوانسیون پاریس یا سازمان تجارت جهانی و کشورهایی که بر اساس عمل متقابل حمایت میکنند اجازه درخواست میدهد. یعنی تاجر ایرانی یا افغانستانی اصولاً میتواند به نام خودش یا شرکتش در ترکیه برند ثبت کند.
چیزی که قانون مشخص نکرده، مدت بررسی است؛ به حجم کار اداره و اعتراضها بستگی دارد. همان شرکت خصوصی در برگه پیشنهادش رسیدن به ثبت را حدود ۳ تا ۶ ماه و در سایتش برای درخواست بیاعتراض حدود ۴ تا ۵ ماه گفته است. اینها تخمین یک ارائهدهنده خصوصیاند و با ایراد اداره یا اعتراض طولانیتر میشوند. برای همین برنامه چاپ بستهبندی را به صدور گواهی گره نزن؛ نتیجه جستوجوی سابقه و نبودن اعتراض جدی معیار بهتری است. همان برگه پرداخت دومرحلهای را هم تأیید میکند: هزینه درخواست در شروع، هزینه ثبت یکباره پس از قبولی.
هزینه رسمی ثبت برند در ترکیه
طبق جدول سایت TÜRKPATENT، درخواست برای یک طبقه ۲٬۸۲۰ لیر (حدود ۵۵٫۸۹ دلار) و هزینه ثبت پس از قبولی ۷٬۰۱۰ لیر (حدود ۱۳۸٫۹۳ دلار) است. حقالوکاله جداست و نرخ رسمی ندارد. این ارقام را در ۲۹ آبان ۱۴۰۵ از سایت اداره ثبت برداشتیم؛ روز پرداخت، مبلغ روز و حقالوکاله را دوباره بپرس.

| ردیف جدول | خدمت | مبلغ (لیر) | معادل دلار |
|---|---|---|---|
| 02.01.01 | درخواست ثبت، یک طبقه | ۲٬۸۲۰ | ۵۵٫۸۹ |
| 02.01.02 | طبقه دوم | ۲٬۸۲۰ | ۵۵٫۸۹ |
| 02.01.28 | طبقه سوم و هر طبقه بعدی | ۳٬۱۵۰ | ۶۲٫۴۳ |
| 02.01.03 | هزینه ثبت (صدور) | ۷٬۰۱۰ | ۱۳۸٫۹۳ |
| 02.01.17 | اعتراض به درخواست منتشرشده در بولتن | ۱٬۱۵۰ | ۲۲٫۷۹ |
| 02.01.23 | تمدید تا دو طبقه | ۸٬۷۳۰ | ۱۷۳٫۰۲ |
| 02.01.32 | تمدید، هر طبقه اضافه از سومی به بعد | ۷۵۰ | ۱۴٫۸۶ |
شاید جای دیگری عدد کمتری دیده باشی. جدول پایهای که در روزنامه رسمی ترکیه (Resmî Gazete، ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، شماره ۳۳۱۲۴، مکرر پنجم) منتشر شد، مبالغ را بدون مالیات بر ارزش افزوده و هزینههای قانونی دیگر آورده؛ مثلاً درخواست یکطبقهای در آن جدول ۵۴۱٫۳۳ لیر است. ما رقم سایت TÜRKPATENT را مبنا گذاشتیم، چون همان چیزی است که واقعاً پرداخت میشود. ترکیب دقیق اجزای آن (کارمزد، KDV و هارچ) را از وکیل بپرس (نیازمند تأیید). اصلاحیهای هم که ۹ آبان ۱۴۰۵ (۳۱ اکتبر ۲۰۲۶، روزنامه رسمی شماره ۳۳۴۱۶) منتشر شد، طبق متن خودش ردیفهای اختراع را تغییر داد و کاری به ردیفهای علامت تجاری نداشت.
طبقهبندی نیس: برند را برای کدام کالا ثبت میکنی؟
طبقهبندی بینالمللی نیس همه کالاها و خدمات را در ۴۵ طبقه جا داده و ویرایش سیزدهم آن از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ اجرا میشود. برندت فقط در طبقهها و برای کالاهایی محافظت میشود که در درخواست نوشتهای، پس این بخش را سرسری رد نکن.

اشتباه رایج این است که تاجر فقط شماره طبقه را میگوید و نوشتن فهرست کالا را به وکیل یا کارخانه میسپارد. برندی که برای تیشرت در طبقه ۲۵ ثبت شده، وقتی بعداً کیف (طبقه ۱۸) بفروشی، از کیفها محافظت نمیکند. اگر قرار است روزی کیف و کمربند چرمی هم به سبدت اضافه شود، پیش از نوشتن فهرست کالا یک نگاه به گرید چرم و قیمت تأمین کیف از ترکیه بینداز تا بدانی طبقه ۱۸ واقعاً در برنامهات جا دارد یا نه. برعکسش هم دردسر دارد: ثبت در طبقههایی که هیچوقت در آن نمیفروشی، هم هزینه اضافه است و هم خطر ابطال بهدلیل عدم استفاده را بالا میبرد.
| کالای تجاری | طبقه اصلی | طبقههای مکمل که ارزش بررسی دارند | چه کسی بیشتر لازمش دارد |
|---|---|---|---|
| پوشاک، تیشرت، جوراب، کفش | ۲۵ | ۱۸ (کیف)، ۳۵ (فروش) | برند پوشاک و فروشگاه زنجیرهای |
| آرایشی، شامپو، کرم | ۳ | ۵ (مکمل و محصولات دارویی)، ۲۱ (ابزار آرایش) | پخشکننده آرایشی |
| روغن، رب، خشکبار فرآوریشده | ۲۹ | ۳۰، ۳۱ (محصول تازه کشاورزی) | بستهبند مواد غذایی |
| شکلات، بیسکویت، قهوه، چای | ۳۰ | ۲۹، ۳۲ (نوشیدنی غیرالکلی) | پخشکننده مواد غذایی |
| کارتن، کیسه و بستهبندی کاغذی | ۱۶ | ۳۵ | تأمینکننده بستهبندی کافه و رستوران |
| ظروف آشپزخانه و شیشه | ۲۱ | ۸ (کارد و قاشق و چنگال) | برند لوازم خانگی |
| حوله، ملحفه، منسوجات خانگی | ۲۴ | ۲۵، ۲۰ (مبلمان) | برند سیسمونی و خواب |
این جدول نقطه شروع است، نه نسخه نهایی. فهرست کالاها را با پایگاه رسمی نیس در سایت WIPO یا ابزار طبقهبندی اداره ثبت ترکیه تطبیق بده. اگر برند پوشاک در ذهن داری، راهنمای واردات و تولید تیشرت از ترکیه نمونه عملی همین مسیر است. اگر سراغ کرم و شامپو با برند خودت میروی، مقررات و مسیر خرید عمدهاش را در واردات لوازم آرایشی از ترکیه ببین و برای خوراکیها راهنمای واردات مواد غذایی از ترکیه کمک میکند بفهمی کدام دسته ارزش برند اختصاصی دارد.
نام، بستهبندی، فایل و قالب؛ چهار دارایی جدا
ثبت علامت تجاری فقط نام و لوگو را پوشش میدهد. طرح بستهبندی و برچسب، فایلهای اصلی طراحی و قالبهای تولید هر کدام دارایی جداگانهایاند و مالکیتشان را باید با قرارداد کتبی، و گاهی با ثبت طرح صنعتی، به نام خودت کنی.

معمولاً یا طراح مستقل لوگو و کارتن را طراحی میکند، یا کارخانه طرح را آماده میکند، یا چاپخانه فایل نهایی را میسازد. در هر سه حالت، بدون قراردادی که حقوق مالی طرح را به تو منتقل کند، ممکن است روزی بخواهی همان کارتن را جای دیگری چاپ کنی و نتوانی. قانون آثار فکری و هنری ترکیه (FSEK) برای قراردادهای انتقال حقوق مالی، شکل کتبی و ذکر حقوق واگذارشده را لازم میداند (ماده ۵۲؛ جزئیات را با وکیل چک کن).
اگر شکل بطری، قوطی یا بستهبندیات خودش فروش میسازد، ثبت طرح صنعتی (tasarım tescili) در همان اداره ثبت ترکیه را هم در نظر بگیر؛ هزینه و شرایطش را در این راهنما بررسی نکردهایم (نیازمند تأیید). قالبها هم حساب جدا دارند. اگر پول قالب تزریق پلاستیک، قالب کفش یا کلیشه چاپ را جدا دادهای، در قرارداد بنویس قالب مال توست، کجا نگهداری میشود، فقط برای سفارشهای تو به کار میرود و پایان همکاری در چه مهلتی تحویلت داده میشود. فایلهای لایهباز لوگو، برچسب و کارتن را هم خودت نگه دار، نه فقط کارخانه.
بندهایی که در قرارداد با کارخانه نباید کوتاه بیایی
قرارداد تولید باید چهار چیز را بیابهام بگوید: برند و طرحها مال توست، کارخانه حق ثبت یا استفاده از آنها را ندارد، تولید مازاد با برند تو ممنوع است و قالب و فایلها در پایان همکاری تحویل داده میشوند. بقیه بندها کیفیت و تحویل را کنترل میکنند.

| بند | چه بنویسی | چرا مهم است |
|---|---|---|
| مالکیت برند | همه حقوق نام، لوگو و طرح بستهبندی متعلق به خریدار است | جلوی ادعای بعدی کارخانه را میگیرد |
| منع ثبت | کارخانه و شرکتهای وابستهاش این برند یا نام مشابه را در هیچ کشوری ثبت نمیکنند | خطر ثبت پیشدستانه را کم میکند |
| تولید مازاد | تولید یا فروش کالا با برند خریدار خارج از سفارش ممنوع است؛ برچسب اضافه معدوم یا تحویل میشود | جلوی فروش موازی و بار ارزانتر با برند تو را میگیرد |
| قالب و فایل | مالکیت، محل نگهداری، بیمه و مهلت تحویل | بدون آن، تغییر کارخانه یعنی ساخت دوباره قالب |
| مشخصات و نمونه | برگه مشخصات و نمونه تأییدشده پیوست قرارداد | مبنای پذیرش یا رد بار |
| بازرسی | بازرسی پیش از بارگیری، معیار پذیرش و سهم هزینه | اختلاف کیفیت را قبل از ارسال حل میکند |
| محرمانگی | فرمول، فهرست مشتری و قیمت محرمانه است | از دور زدن تو حفاظت میکند |
| حل اختلاف | قانون حاکم، دادگاه یا داوری و زبان قرارداد | بدون آن، پیگیری اختلاف گران و کند است |
قانون ترکیه یک پشتوانه هم برایت گذاشته است. اگر نماینده یا نماینده تجاری صاحب برند، بدون اجازه و دلیل موجه همان برند را به نام خودش ثبت کند، درخواستش با اعتراض صاحب برند رد میشود (ماده ۶ بند ۲ SMK) و درخواستهای با سوءنیت هم با اعتراض رد میشوند (ماده ۶ بند ۹). ولی این پشتوانه فقط در همان دو ماه اعتراض و با مدرک کار میکند؛ مکاتبهها، پیشفاکتورها و نمونههای اولیه را با تاریخ نگه دار.
موقع امضا، چند جزئیات ساده را هم از قلم نینداز: نام طرف قرارداد باید با نام ثبتشده شرکت در اتاق بازرگانی و روی فاکتور یکی باشد، بند مالکیت و منع ثبت بهتر است دوزبانه (ترکی و انگلیسی) نوشته شود، تعداد برچسب و بستهبندی چاپشده با مقدار سفارش و ضایعات مجاز بخواند و مهلت تحویل قالب و فایل به روز نوشته شده باشد. برای پیشفاکتور و ثبت سفارش هم راهنمای ثبت سفارش رسمی کالا را ببین.
چهار مدرکی که قبل از واریز اولین پول باید دستت باشد
شماره درخواست ثبت برند به نام خودت یا شرکتت؛ قراردادی که بند مالکیت برند، منع ثبت و تحویل قالب و فایل در آن آمده؛ برگه مشخصات فنی؛ و نمونه تأییدشدهای که امضای هر دو طرف را دارد و یکی از آن پیش خودت مانده است.
ثبت ترکیه در ایران، افغانستان و اروپا اعتبار ندارد
علامت تجاری سرزمینی است؛ ثبتی که در ترکیه گرفتهای فقط در ترکیه از تو محافظت میکند. برای کشوری که در آن میفروشی، یا باید آنجا جداگانه ثبت کنی یا از سیستم بینالمللی مادرید کمک بگیری.

سیستم مادرید را سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) اداره میکند و با آن میتوانی در یک درخواست بینالمللی چند کشور عضو را انتخاب کنی. طبق فهرست WIPO Lex، این سیستم ۱۱۷ عضو دارد و پروتکل مادرید برای ترکیه از ۱ ژانویه ۱۹۹۹، برای ایران از ۲۵ دسامبر ۲۰۰۳، برای اتحادیه اروپا از ۱ اکتبر ۲۰۰۴ و برای افغانستان از ۲۶ ژوئن ۲۰۱۸ اجرا میشود. با این حال هر کشور انتخابشده درخواست را طبق قانون خودش بررسی میکند و ممکن است رد کند.
| مسیر | هزینه پایه اعلامشده | مناسب برای | محدودیت |
|---|---|---|---|
| ثبت ملی در هر کشور | طبق تعرفه هر کشور؛ برای ایران و افغانستان در این راهنما بررسی نشد (نیازمند تأیید) | یک یا دو بازار | وکیل محلی و پیگیری جدا |
| مادرید (WIPO) | ۶۵۳ فرانک سوئیس برای علامت سیاهوسفید یا ۹۰۳ فرانک برای رنگی، بهعلاوه ۱۰۰ فرانک برای هر عضو انتخابشده در حالت استاندارد و ۱۰۰ فرانک برای هر طبقه بیش از سه؛ برخی اعضا هزینه اختصاصی دارند | چند بازار همزمان | وابستگی پنجساله به درخواست یا ثبت پایه |
| علامت تجاری اتحادیه اروپا (EUIPO) | ۸۵۰ یورو برای یک طبقه بهصورت آنلاین، ۵۰ یورو طبقه دوم و ۱۵۰ یورو هر طبقه بعدی؛ اعتبار ده سال | فروش در چند کشور اروپا | مهلت اعتراض سه ماه پس از انتشار؛ اعتراض موفق در یک کشور میتواند کل ثبت را درگیر کند |
مادرید یک شرط دارد که خیلیها از آن بیخبرند: درخواست بینالمللی باید بر پایه درخواست یا ثبتی در اداره کشوری باشد که با آن رابطه تابعیت، اقامتگاه یا فعالیت واقعی و مؤثر صنعتی یا تجاری داری. پس تاجر ایرانی که در ترکیه شرکت یا اقامت ندارد، معمولاً نمیتواند ثبت ترکیهاش را پایه مادرید کند و پایهاش ثبت ایران است؛ شرکتی که در ترکیه ثبت شده، میتواند از ترکیه شروع کند. اداره ثبت ترکیه برای فرستادن درخواست مادرید به WIPO هم هزینه جداگانه میگیرد (در جدول پایه روزنامه رسمی ۱٬۳۹۹٫۶۷ لیر بدون مالیات، و ۹۸۳ لیر برای درخواست با متن ترکی).
مدارک پرونده بینالمللی معمولاً اینهاست (طبق صفحه ثبت برند خارجی همان شرکت خصوصی، Turkticaret.Net، که با قواعد WIPO همخوانی دارد): فرم درخواست، وکالتنامه اگر نماینده اقدام میکند، تصویر علامت، فهرست کالا و خدمات بر اساس نیس، مدرک درخواست یا ثبت پایه، مدارک هویتی یا ثبت تجاری شرکت، مدرک حق تقدم اگر ادعایش را داری و ترجمه رسمی در صورت نیاز. یک تفاوت مهم را هم در نظر داشته باش: در مادرید اگر یک کشور درخواست را رد کند، بقیه کشورها ادامه میدهند، اما علامت تجاری اتحادیه اروپا برای کل اتحادیه یا پذیرفته میشود یا رد.
ایران و افغانستان هر دو عضو مادریدند، پس از نظر حقوقی میتوان آنها را در درخواست بینالمللی انتخاب کرد. اما هزینه اختصاصی، زمان بررسی، الزام وکیل محلی و وضعیت عملی پیگیری در هر کشور را تأیید نکردهایم. اگر بازار اصلیات یکی از این دو کشور است، اول با وکیل یا کارگزار ثبت همان کشور درباره ثبت ملی در مقایسه با مادرید صحبت کن (نیازمند تأیید). و اگر میخواهی برند را به نام یک شرکت ترکیهای ثبت کنی تا هم پایه مادرید داشته باشی و هم در ترکیه بفروشی، راهنمای ثبت شرکت بازرگانی در ترکیه مدلهای فعالیت را کنار هم گذاشته است.
چهار مهلت قانونی برای تقویم کسبوکارت
دو ماه برای اعتراض بعد از انتشار، ده سال اعتبار ثبت، شش ماه فرصت اضافه برای تمدید و پنج سال مهلت برای استفاده جدی از برند؛ این چهار عدد را در تقویم کسبوکارت علامت بزن.

مهلت پنجساله برای تاجر صادراتی حساستر از بقیه است. طبق ماده ۹ SMK، اگر برند ظرف پنج سال از ثبت بدون دلیل موجه بهطور جدی استفاده نشود، با درخواست دیگران قابل ابطال است. خوشبختانه همان ماده میگوید استفاده فقط برای صادرات، روی کالا یا بستهبندی، هم استفاده حساب میشود. پس اگر در ترکیه نمیفروشی ولی با برندت تولید و صادر میکنی، فاکتور صادرات، عکس بستهبندی و اسناد حمل را برای روز مبادا بایگانی کن.
گمرک ترکیه و بار تقلبی با برند تو
وقتی برندت ثبت شد، میتوانی از طریق سامانه الکترونیکی وزارت تجارت ترکیه درخواست حمایت گمرکی بدهی. طبق صفحه پرسشهای رایج همان وزارتخانه، با درخواست صاحب حق یا نمایندهاش و ارائه گواهی ثبت، اطلاعات در پایگاهی قرار میگیرد که همه ادارات گمرکی به آن دسترسی دارند. این حمایت حداکثر یک سال از تاریخ درخواست اعتبار دارد و ورود، خروج، صادرات، صادرات مجدد و ورود به منطقه آزاد را پوشش میدهد.
اگر کالای مشکوکی متوقف شود، ده روز کاری فرصت داری دستور موقت دادگاه بگیری و این مهلت با عذر موجه تا ده روز کاری دیگر تمدید میشود. برای کسی که در ترکیه تولید میکند و نگران است بار تقلبی با برندش از ترکیه خارج شود، این ابزار ارزش بررسی دارد. شرایط مشابه را در گمرک ایران و افغانستان بررسی نکردهایم (نیازمند تأیید).
یک حساب فرضی: برند پوشاک «آریان»
این مثال فرضی است و فقط منطق تصمیم را نشان میدهد. تاجری در هرات و مشهد پوشاک میفروشد و میخواهد تیشرت و هودی را با برند «آریان» در یک تولیدی استانبول بدوزد. بعدها کیف پارچهای هم اضافه میکند و یک فروشگاه اینترنتی دارد.

| قلم | مبنا | مبلغ |
|---|---|---|
| طبقه ۲۵ (پوشاک) | جدول TÜRKPATENT | ۲٬۸۲۰ لیر |
| طبقه ۱۸ (کیف) | جدول TÜRKPATENT | ۲٬۸۲۰ لیر |
| طبقه ۳۵ (فروش) | جدول TÜRKPATENT | ۳٬۱۵۰ لیر |
| هزینه ثبت پس از قبولی | جدول TÜRKPATENT | ۷٬۰۱۰ لیر |
| جمع هزینه رسمی ترکیه | با نرخ ۵۰٫۴۵۶۶ لیر | ۱۵٬۸۰۰ لیر، حدود ۳۱۳٫۱۴ دلار |
| حقالوکاله، ترجمه و اعتراض احتمالی | نیازمند استعلام | در دسترس نبود |
| ثبت در ایران و افغانستان | نیازمند استعلام | در دسترس نبود |
این تاجر در ترکیه شرکت ندارد و آنجا نمیفروشد. ثبت ترکیه برایش میارزد؟ چون تولیدش در ترکیه است، ثبت ترکیه کمک میکند جلوی استفاده دیگران از نام در کشور تولید را بگیرد و از حمایت گمرکی ترکیه بهره ببرد. ولی مشتریاش در ایران و افغانستان است و اولویت اول همانجاست. با بودجه محدود، ترتیب منطقی این است: جستوجوی سابقه در هر سه کشور، ثبت در کشور فروش اصلی، ثبت ترکیه در طبقه ۲۵ و بعد گسترش. در برابر یک سفارش ۲٬۰۰۰ تیشرتی، هزینه ثبت ناچیز است؛ هزینه واقعی، چاپ دوباره بستهبندی و از دست دادن نام بعد از دو سال بازاریابی است.
ثبت برند در ترکیه برای شخص حقیقی یا کسبوکار کوچک
ثبت برند در ترکیه فقط کار شرکتهای بزرگ نیست. یک شخص حقیقی هم، با شرکت یا بدون شرکت، میتواند علامت تجاری را به نام خودش در اداره ثبت اختراع و علامت تجاری ترکیه (TÜRKPATENT) ثبت کند. تفاوت اصلی شخص حقیقی و شرکت در مدارک است: شخص حقیقی با مدارک هویتی خودش درخواست میدهد و شرکت با مدارک ثبتی و امضادار؛ فهرست دقیق مدارک را از وکیل بگیر. اگر خودت در ترکیه نیستی، کار را معمولاً یک وکیل علامت تجاری ثبتشده (marka vekili) با وکالتنامه پیش میبرد.
مسیر و مهلتها برای شخص و شرکت یکی است: جستوجوی پیشینه نام، انتخاب طبقههای نیس، آگهی در بولتن رسمی و دو ماه فرصت اعتراض، و گواهی دهساله قابل تمدید. برای کسبوکار کوچک، بیشترین خطا انتخاب طبقه است؛ برند یک کافه در طبقه خدمات رستوران (طبقه ۴۳) ثبت میشود، اما اگر همان نام را روی بسته قهوه هم میفروشی، طبقه کالا (۳۰) را هم لازم داری. هر طبقه اضافه هزینه جدا دارد، پس فقط طبقههایی را بگیر که واقعاً در آنها میفروشی یا تا چند سال آینده خواهی فروخت.
شاهان دفتر وکالت ترکیه نیست. ثبت برند، اعتراض و پیگیری حقوقی را وکیل علامت تجاری ثبتشده انجام میدهد. کار ما بررسی سمت تجاری پرونده است.
اشتباههایی که برند را از دستت میگیرند
بدترینش این است که بگذاری کارخانه یا واسطه برند را به نام خودش ثبت کند، حتی اگر بگوید «برای سرعت کار» است؛ برند باید به نام تو یا شرکتت باشد. اشتباه بعدی چاپ کارتن و برچسب پیش از جستوجوی سابقه است، چون هزینه چاپ دوباره و بستهبندیای که در انبار میماند، خیلی بیشتر از یک جستوجوست.
نام یا لوگویی که «تقریباً شبیه» یک برند مشهور است، در گمرک و دادگاه به ضررت تمام میشود و میتواند به توقیف بار برسد. در عطر و ادکلن این خطر از همه جا جدیتر است، چون بازارش پر از نمونه تقلبی و کالای بیفاکتور است؛ اگر کارت همین است، راهنمای واردات ادکلن و کنترل اصالت کالا را هم کنار این بخش بخوان. ثبت در همه طبقهها برای محکمکاری هم فقط هزینه و خطر ابطال را بالا میبرد. و اگر فکر میکنی ثبت ترکیه در ایران یا اروپا هم کارت را راه میاندازد، اشتباه میکنی؛ در کشور فروش جداگانه محافظت بگیر. آخر از همه، بیعانهای که بدون بند مالکیت قالب و فایل پرداخت شود، قدرت چانهزنیات را از تو میگیرد.
اولین پیام به کارخانه ترک
در اولین پیام بپرس که آیا تولید با برند سفارشدهنده انجام میدهند، حداقل سفارششان چقدر است و آیا مالکیت برند، طرحها و قالبها را در قرارداد میپذیرند. جواب کتبی به همین سه سؤال از قیمت هم مهمتر است.

برای پیدا کردن تولیدکننده، عبارتهایی مثل «fason üretim» (تولید سفارشی)، «özel marka üretimi» (تولید با برند خصوصی)، «private label üretici»، «toptan üretici» و «ihracat» را همراه نام کالا جستوجو کن؛ مثلاً «fason tişört üretimi İstanbul» یا «özel marka kozmetik üretici». برای پیدا کردن وکیل هم «marka vekili» و «marka tescil» به کارت میآید و فهرست وکلای ثبتشده در سایت TÜRKPATENT هست. اگر هنوز بین کارخانه، عمدهفروش و بازارهای آنلاین مرددی، راهنمای خرید از ترکیه و انتخاب کانال خرید را بخوان.
برند را اول کجا ثبت کنی

اگر کالا را در ترکیه تولید میکنی و در ایران یا افغانستان میفروشی، اولویت با کشور فروش است و ثبت ترکیه ابزاری برای کنترل تولید و گمرک مبدأ. اگر در ترکیه شرکت داری یا آنجا هم میفروشی، ثبت ترکیه پایه طبیعی گسترش با مادرید است. بازار اصلیات اروپاست؟ علامت تجاری اتحادیه اروپا را جدی بگیر. و اگر کارخانه پیشنهاد کرد برند را به نام خودش ثبت کند، همانجا متوقف شو. برای تصویر کلی مسیر واردات، مدارک و حمل، راهنمای جامع واردات از ترکیه نقطه شروع خوبی است.
اگر هنوز برای برند اختصاصی زود است
همه از روز اول به برند خودشان نیاز ندارند. اگر سفارش اولت کوچک است یا هنوز بازار را نمیشناسی، این چند راه را کنار هم بگذار:
| گزینه | دلیل ارتباط با معامله | سرمایه شروع | ریسک اصلی | قدم بعد |
|---|---|---|---|---|
| تولید با برند خودت و ثبت برند | ساختن دارایی بلندمدت و کنترل قیمت | هزینه ثبت بهعلاوه حداقل سفارش و بستهبندی اختصاصی | ماندن موجودی و هزینه چاپ | جستوجوی سابقه و استعلام MOQ |
| خرید کالای آماده با برند تولیدکننده | همان مشتری، بدون هزینه برند | کمتر؛ حداقل سفارش عمدهفروش | رقابت قیمتی با دیگر واردکنندهها | مقایسه کانال خرید |
| سفارش آزمایشی با برچسب ساده | سنجش بازار قبل از سرمایهگذاری روی برند | نیازمند استعلام | اگر نام بعداً عوض شود، مشتری گیج میشود | انتخاب نام و جستوجو قبل از آزمایش |
| نمایندگی یک برند ترک موجود | استفاده از نام شناختهشده | نیازمند استعلام | قرارداد انحصار و حق ثبت در مقصد | بررسی قرارداد نمایندگی |
اگر مشتریهات فروشگاههای پوشاکاند و میخواهی ریسک را کم کنی، میتوانی با کالای آماده شروع کنی و بعد سراغ برند خودت بروی؛ راهنمای تولید و واردات تیشرت از ترکیه هر دو مسیر را مقایسه کرده است. قبل از تصمیم، حداقل سفارش، هزینه بستهبندی اختصاصی و زمان فروش موجودی هر دو را کنار هم بگذار. برای خرید سری از بازار پوشاک آماده استانبول، راهنمای واردات لباس از ترکیه به کارت میآید و اگر بار اولت چند کارتن بیشتر نیست، حساب وزن حجمی و کرایه خردهبار را از قبل دربیاور.
از امروز تا اولین سفارش
امروز دو یا سه نام جایگزین برای برندت انتخاب کن و هر کدام را در پایگاه TÜRKPATENT، پایگاه جهانی برند WIPO و اداره ثبت کشور فروش جستوجو کن. بعد فهرست کالاهایی را که امروز و تا سه سال آینده میفروشی بنویس و طبقه نیس هرکدام را کنارش بگذار.
با همین فهرست سراغ وکیل برو و هزینه کل (رسمی و حقالوکاله)، زمان تقریبی، راه ثبت برای خارجیها و امکان مادرید را برای پرونده خودت بپرس. همزمان پیام ترکی بالا را برای کارخانه بفرست و جوابش را درباره مالکیت برند، قالب و برچسب مازاد کتبی بگیر. وقتی شماره درخواست ثبت، قرارداد امضاشده، برگه مشخصات و نمونه تأییدشده دستت بود، نوبت بیعانه است، نه زودتر.
شاهان کجای این مسیر به کار میآید
گروه تجاری و بازرگانی شاهان ثبت برند یا وکالت انجام نمیدهد؛ ما سمت تجاری پرونده را بررسی میکنیم و هر پرونده را جدا میسنجیم. میتوانیم با تو بررسی کنیم که با حجم و بازارت تولید با برند خودت منطقی است یا خرید کالای آماده، از تولیدکنندهها حداقل سفارش و نمونه بپرسیم و ببینیم بندهای مالکیت را میپذیرند یا نه، پیشفاکتورهایی را که گرفتهای کنار هم بگذاریم و سؤالهایی را که باید از وکیل علامت تجاری بپرسی فهرست کنیم. برای این کار، کالا، مقدار تقریبی، مقصد، بودجه، نام برند و پیشنهادهایی که گرفتهای به کارمان میآید. برای دیدن سایر راهنماها، به صفحه اصلی گروه تجاری و بازرگانی شاهان سر بزن.
این راهنما چطور تهیه شد
هزینهها از جدول هزینه علامت تجاری سایت TÜRKPATENT و جدول پایه روزنامه رسمی ترکیه برداشته شده و در ۲۹ آبان ۱۴۰۵ بررسی شدهاند؛ نرخ ارز ۱ دلار = ۵۰٫۴۵۶۶ لیر از شاهان اپلای (۲۹ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۰۴:۰۰ به وقت تهران) است. مبنای حقوقی، قانون مالکیت صنعتی ترکیه (SMK شماره ۶۷۶۹، مواد ۳، ۶، ۷، ۹، ۱۸، ۲۲ و ۲۳) و صفحه حمایت گمرکی وزارت تجارت ترکیه است و اطلاعات بینالمللی از WIPO Lex، صفحه هزینههای مادرید، اطلاعیه ویرایش سیزدهم نیس و صفحه هزینههای EUIPO آمده است. برگه «اطلاعرسانی و پیشنهاد ثبت برند» و صفحه «ثبت برند در خارج» شرکت خصوصی Turkticaret.Net فقط برای شکل وکالتنامه، تخمین زمان و فهرست مدارک استفاده شدهاند، جای منبع رسمی را نمیگیرند و هیچ قیمتی از آنها در متن نیامده است. مثال «آریان» فرضی است؛ مدت رسمی بررسی، حقالوکاله، هزینه و روند ثبت در ایران و افغانستان و حمایت گمرکی در این دو کشور نیازمند تأیید است. این متن مشاوره حقوقی نیست.
سؤالهای رایج درباره ثبت برند تجاری در ترکیه
هزینه ثبت برند در ترکیه چقدر است؟
طبق جدول سایت TÜRKPATENT در ۲۹ آبان ۱۴۰۵، درخواست یک طبقه ۲٬۸۲۰ لیر، طبقه دوم ۲٬۸۲۰ لیر، هر طبقه از سومی به بعد ۳٬۱۵۰ لیر و هزینه ثبت پس از قبولی ۷٬۰۱۰ لیر است. حقالوکاله جداست.
خارجیها میتوانند در ترکیه برند ثبت کنند؟
بله. طبق ماده ۳ قانون مالکیت صنعتی ترکیه، اتباع کشورهای عضو کنوانسیون پاریس یا سازمان تجارت جهانی هم میتوانند درخواست بدهند. در عمل معمولاً از طریق وکیل علامت تجاری ثبتشده در ترکیه اقدام میشود.
مهلت اعتراض به برند در ترکیه چقدر است؟
دو ماه از انتشار درخواست در بولتن رسمی علامت تجاری، طبق ماده ۱۸ قانون مالکیت صنعتی ترکیه.
اعتبار برند ثبتشده در ترکیه چند سال است؟
ده سال، و قابل تمدید برای دورههای دهساله. تمدید تا شش ماه بعد از پایان اعتبار هم با هزینه بیشتر ممکن است.
ثبت برند در ترکیه در ایران و افغانستان هم اعتبار دارد؟
نه. ثبت علامت تجاری سرزمینی است. برای ایران و افغانستان باید ثبت ملی جداگانه انجام دهی یا از سیستم مادرید استفاده کنی؛ هر دو کشور عضو مادریدند.
اگر کارخانه برند من را به نام خودش ثبت کند چه کنم؟
طبق ماده ۶ قانون مالکیت صنعتی ترکیه، درخواست نماینده یا نماینده تجاری که بدون اجازه صاحب برند ثبت شده، با اعتراض صاحب برند رد میشود. مهلت دو ماهه اعتراض را از دست نده و مدارک همکاری را نگه دار.
پرونده برندت را برای شاهان بفرست
اسم یا عکس کالا، نام برند، مقدار تقریبی سفارش، کشور فروش و زمان تحویل را برای شاهان بفرست. اگر بین تولید با برند خودت و خرید کالای آماده یا بین دو پیشنهاد کارخانه مرددی، هر دو را بفرست تا ببینیم کدام برای بازار و بودجهات ارزش پیگیری دارد و پیش از پرداخت چه چیزهایی را باید کتبی بگیری. بررسی ما تجاری است و جای مشاوره وکیل علامت تجاری را نمیگیرد.
منابع و تاریخ بررسی
- TÜRKPATENT، جدول هزینههای علامت تجاری (مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵)
- ابلاغیه تعرفه هزینههای TÜRKPATENT، روزنامه رسمی ترکیه شماره ۳۳۱۲۴ مکرر پنجم (۱۰ دی ۱۴۰۴)
- اصلاحیه تعرفه، روزنامه رسمی شماره ۳۳۴۱۶ (۹ آبان ۱۴۰۵)
- قانون مالکیت صنعتی ترکیه (SMK شماره ۶۷۶۹)، مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵
- وزارت تجارت ترکیه، حمایت گمرکی از حقوق مالکیت فکری (مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵)
- WIPO Lex، اعضای پروتکل مادرید (مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵)
- WIPO، هزینههای درخواست بینالمللی مادرید (مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵)
- WIPO، راهنمای سیستم مادرید (شرط اداره مبدأ)
- WIPO، پیوستن افغانستان به سیستم مادرید (۱۳۹۷)
- WIPO، اجرای ویرایش سیزدهم طبقهبندی نیس از ۱۱ دی ۱۴۰۴
- EUIPO، هزینههای علامت تجاری اتحادیه اروپا (مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵)
- مقررات ۲۰۱۷/۱۰۰۱ اتحادیه اروپا درباره علامت تجاری (مهلت اعتراض)
- Turkticaret.Net (شرکت خصوصی خدمات ثبت برند در ترکیه)، برگه «Marka Tescili – Bilgilendirme ve Teklif» (اطلاعرسانی و پیشنهاد خدمات ثبت برند، تاریخ سند ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۳)، بررسیشده در ۲۹ آبان ۱۴۰۵؛ منبع غیررسمی
- Turkticaret.Net (شرکت خصوصی خدمات ثبت برند در ترکیه)، صفحه ثبت برند در خارج (مشاهده ۲۹ آبان ۱۴۰۵)؛ منبع غیررسمی
- نرخ دلار به لیر، شاهان اپلای (۲۹ آبان ۱۴۰۵، ۰۴:۰۰)





