خرید بیزینس در ترکیه یعنی خریدن کاری که از قبل مشتری، اجارهنامه، مجوز و گاهی کارمند دارد. این راه از ثبت شرکت تازه سریعتر به درآمد میرسد، ولی بدهیهای پنهان فروشنده هم همراهش میآید. پیش از هر بیعانه، سه چیز را روشن کن: چه چیزی را میخری (سهم شرکت، دارایی مغازه یا امتیاز فرانچایز)، چه بدهیای به تو منتقل میشود و آیا بهعنوان خارجی اجازه کار در همان کسبوکار را میگیری یا نه.
آخرین بازبینی: ۱ آذر ۱۴۰۵ (۲۲ نوامبر ۲۰۲۶). قانونها و معیارها از منابع رسمی ترکیه و منابع حقوقی پایین صفحه آمدهاند. این راهنما مشاوره حقوقی نیست؛ قرارداد را پیش از امضا با وکیل ترکیهای و مشاور مالی رسمی بررسی کن.
هر چند هفته یک بار کسی از ما میپرسد «یک کافه در استانبول برای فروش هست، بخرم؟». جواب کوتاه این است که خرید کسب و کار آماده در ترکیه ممکن است و برای خارجیها هم بسته نیست، اما چیزی که در آگهی میبینی معمولاً فقط ویترین است. قیمت، ماهیت معامله و بدهیهایی که بعد از امضا یقه خریدار را میگیرد در خود آگهی نیست. این راهنما از چشم کسی نوشته شده که میخواهد پولش را بگذارد و بعد غافلگیر نشود.
خرید بیزینس در ترکیه؛ اول بدان دقیقاً چه چیزی را میخری
در ترکیه «خرید بیزینس» سه معامله کاملاً متفاوت است و هر کدام قانون، هزینه و ریسک خودش را دارد. اولین سؤال از فروشنده این است که کدامیک را به تو میفروشد:
| نوع معامله | در ترکی | چه چیزی منتقل میشود | ریسک اصلی |
|---|---|---|---|
| خرید سهم شرکت | hisse devri | سهم شرکت محدود یا سهامی، با همه دارایی و بدهی شرکت | بدهیهای مالیاتی و بیمهای قبلی شرکت |
| خرید مغازه یا کسبوکار | devren satılık işyeri | وسایل، موجودی، سرقفلی، اجارهنامه و مشتری؛ نه خود شرکت فروشنده | تمدید اجاره، مجوز کسب و بدهی کارمندان |
| خرید امتیاز فرانچایز | franchise / bayilik | حق استفاده از نام و روش یک برند، طبق قرارداد | شرطهای قرارداد برند و هزینه ثابت ماهانه |

آگهیهای «devren satılık» در سایتهای آگهی ترکیه بیشترشان از نوع دوماند: مغازهای در ملک اجارهای که صاحبش میخواهد وسایل، اجاره و مشتریاش را واگذار کند. در سایت ملکی Emlakjet، در روز بررسی ما، بیش از ۳٬۵۰۰ آگهی واگذاری کسبوکار در کل ترکیه دیده میشد. این عدد فقط آگهی است، نه معامله؛ بخشی از آنها سالها روی سایت میمانند، که خودش نشانه خوبی برای چانهزدن است.
خرید سهم شرکت؛ چهار قدم که قانون واجب کرده
اگر کسبوکار در قالب شرکت محدود (Limited Şirket) است، تو در واقع سهم شریک فعلی را میخری. ماده ۵۹۵ قانون تجارت ترکیه برای این انتقال شکل مشخصی گذاشته است و بدون آن، انتقال در برابر شرکت اعتبار ندارد:
- قرارداد انتقال سهم کتبی نوشته میشود و امضای طرفین در دفتر اسناد رسمی (noter) تأیید میشود.
- مجمع عمومی شرکا انتقال را تأیید میکند، مگر اساسنامه طور دیگری گفته باشد. مجمع میتواند بیدلیل هم رد کند؛ اگر سه ماه از درخواست بگذرد و رد نکند، تأییدشده حساب میشود.
- انتقال در دفتر سهام شرکت ثبت میشود.
- مدیران شرکت انتقال را در اداره ثبت تجاری ثبت میکنند و آگهی آن در روزنامه رسمی ثبت تجاری ترکیه منتشر میشود.
در شرکت سهامی (Anonim Şirket) روش انتقال به نوع سهم و اساسنامه بستگی دارد و یک قاعده واحد ندارد؛ از وکیل بخواه همان اساسنامه را بخواند. هزینه دفتر اسناد رسمی، عوارض ثبت و مالیات تمبر قرارداد را هم پیش از امضا از مشاور مالی بپرس، چون به مبلغ معامله و نوع قرارداد بستگی دارد.

بدهیهایی که در خرید بیزینس در ترکیه به تو میرسد
مهمترین تفاوت خرید بیزینس در ترکیه با ثبت شرکت تازه همینجاست. در ثبت شرکت از صفر شروع میکنی؛ در خرید، گذشته فروشنده هم بخشی از معامله است. چهار قاعده را حتماً بشناس:
| بدهی | قاعده | منبع |
|---|---|---|
| مالیات و بیمه شرکت محدود | اگر بدهی عمومی از خود شرکت وصول نشود، شرکا به نسبت سهم مسئولاند و با انتقال سهم، هم فروشنده و هم خریدار میتوانند مسئول شناخته شوند. | ماده ۳۵ قانون وصول مطالبات عمومی (۶۱۸۳) |
| بدهیهای کسبوکار در انتقال دارایی | فروشنده تا دو سال بعد از انتقال، همراه خریدار مسئول بدهیهای همان کسبوکار میماند؛ یعنی طلبکار میتواند سراغ تو هم بیاید. | ماده ۲۰۲ قانون تعهدات ترکیه |
| حق بیمه کارکنان | در انتقال محل کار، خریدار میتواند برای بدهیهای بیمهای قبلی کنار فروشنده مسئول شناخته شود. | ماده ۸۹ قانون تأمین اجتماعی (۵۵۱۰) |
| سنوات کارکنان | کارکنانی که با کسبوکار منتقل میشوند، سابقهشان از روز اول استخدام نزد فروشنده حساب میشود. | ماده ۶ قانون کار ترکیه |
پس پیش از پرداخت، از فروشنده نامه «بدهی ندارد» اداره مالیات (vergi borcu yoktur yazısı) و استعلام بدهی بیمه (SGK borcu yoktur) را بخواه. در قرارداد هم بنویس که بدهیهای پیش از تاریخ انتقال با فروشنده است و بخشی از مبلغ را تا روشن شدن این استعلامها نزد امین یا در حساب امانی نگه دار. این بند جلوی ادعای اداره مالیات یا بیمه را نمیگیرد، اما به تو حق برگشت از فروشنده را میدهد.

پیش از دیدن دفترها، این مدارک را بخواه
در خرید بیزینس در ترکیه، فروشنده جدی این مدارک را بدون بحث میدهد. اگر برای هر کدام بهانه آورد، همانجا قیمت را دوباره حساب کن یا عقب بکش:
- آخرین آگهیهای شرکت در روزنامه رسمی ثبت تجاری و شماره MERSİS، برای دیدن صاحبان سهم و امضادار واقعی
- اظهارنامههای مالیاتی و ترازنامه دو تا سه سال اخیر، بهعلاوه اظهارنامههای ماهانه مالیات بر ارزش افزوده (KDV)
- نامه بدهی نداشتن از اداره مالیات و استعلام بدهی بیمه کارکنان
- فهرست کارکنان، قراردادها و حقوق ماهانه هر نفر
- اجارهنامه ملک، مدت باقیمانده آن و رضایت کتبی مالک به انتقال
- مجوز کسب و کار (işyeri açma ve çalışma ruhsatı) و هر مجوز خاص صنف، مثل مجوز فروش مشروب یا بهداشت
- فهرست وسایل و موجودی با فاکتور خرید، و فهرست بدهی به تأمینکنندهها
برای اینکه ببینی شرکت واقعاً همان است که فروشنده میگوید، روش استعلام رسمی را در بخش استعلام شرکت ثبتشده در ترکیه توضیح دادهایم.

مغازهای که در ملک اجارهای است؛ اجاره و مجوز را جدا ببین
بیشتر کافهها، رستورانها و فروشگاههایی که در ترکیه واگذار میشوند، صاحب ملک نیستند. پس چیزی که میخری بدون اجارهنامه ارزش زیادی ندارد. اجارهنامه را بخوان: چقدر از مدتش مانده، افزایش سالانه چطور حساب میشود و آیا مالک با انتقال موافقت کتبی داده است. پولی که برای «سرقفلی» میدهی، اگر مالک فردا قرارداد را تمدید نکند، از دست رفته است.
مجوز کسب و کار هم خودکار به اسم تو نمیشود. طبق آییننامه مجوزهای محل کار، اگر نوع فعالیت و نشانی عوض نشود، مجوز با درخواست خریدار و بر اساس مدارک پرونده قبلی به نام او صادر میشود. نکته مهمتر برای تاجر خارجی این است که وزارت محیط زیست و شهرسازی ترکیه، با استناد به نظر وزارت کار، اعلام کرده خارجیهایی که میخواهند به نام و حساب خودشان محل کار باز کنند باید مجوز کار داشته باشند و شهرداریها هنگام صدور مجوز آن را میخواهند.
یعنی اگر قصد داری خودت پشت پیشخوان کافهای بایستی که خریدهای، اول باید ببینی میتوانی مجوز کار بگیری یا نه. شرطهای مجوز کار شریک خارجی را در بخش ثبت شرکت و اقامت در ترکیه آوردهایم: سرمایه و سهم دستکم ۵۰۰٬۰۰۰ لیر، سهم دستکم ۲۰ درصد و پنج کارمند ترک.
فرانچایز؛ خرید یک روش، نه یک کسبوکار
خرید فرانچایز در ترکیه یعنی قراردادی با یک برند میبندی که نام، دکوراسیون، منو یا محصول و روش کارش را در اختیار تو بگذارد. خود کسبوکار را هنوز باید راه بیندازی: ملک اجاره کنی، شرکت یا کسبوکار ثبت کنی و کارمند بگیری. برای همین فرانچایز ریسک ساختن برند را کم میکند، اما ریسک اجاره، مجوز و مجوز کار را نه.
در قرارداد فرانچایز اینها را دقیق بخوان: هزینه ورودی، درصد ماهانه از فروش، تعهد خرید مواد اولیه فقط از برند، محدوده جغرافیایی انحصاری، مدت قرارداد و شرط فسخ. اگر برند نمیپذیرد که عددهای فروش چند شعبه واقعی را نشانت بدهد، قیمت ورودیاش را با احتیاط بیشتری بسنج. برند هم باید ثبتشده باشد؛ وضعیت ثبت علامت تجاری را میشود در اداره ثبت برند ترکیه دید و در راهنمای ثبت برند تجاری در ترکیه توضیح دادهایم چرا برند ثبتنشده متعلق به کسی نیست.
قیمت را با عدد خودت حساب کن، نه با حرف فروشنده
در خرید بیزینس در ترکیه، فروشنده قیمت را معمولاً با «ماهی فلانقدر سود میدهد» توجیه میکند. این عدد را فقط وقتی قبول کن که با اظهارنامه مالیاتی، صورتحساب بانکی و فاکتورهای خرید جور دربیاید. یک حساب ساده کمک میکند. اعداد زیر فرضیاند و فقط روش را نشان میدهند:
| ردیف | محاسبه | نتیجه فرضی |
|---|---|---|
| قیمت درخواستی فروشنده | — | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ لیر |
| سود ماهانه ادعایی | — | ۱۰۰٬۰۰۰ لیر |
| سود ماهانه بعد از حقوق خودت و افزایش اجاره | ۱۰۰٬۰۰۰ منهای ۳۰٬۰۰۰ منهای ۱۵٬۰۰۰ | ۵۵٬۰۰۰ لیر |
| مدت برگشت پول | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۵۵٬۰۰۰ | حدود ۳۶ ماه |
| اگر اجارهنامه ۱۸ ماه دیگر تمام شود | مالک تمدید نکند | نیمی از پول برنگشته |
همین جدول ساده نشان میدهد چرا مدت باقیمانده اجارهنامه، حقوق کسی که کار را میگرداند و افزایش سالانه اجاره باید پیش از چانهزدن روشن باشد. اگر مدت برگشت پول از مدت مطمئن اجاره بیشتر است، قیمت را باید پایین آورد یا تمدید اجاره را شرط معامله کرد.

اقامت با خرید بیزینس در ترکیه؛ چه چیزی ممکن است و چه چیزی نه
خرید سهم یا مغازه بهتنهایی اقامت نمیآورد. قانون ترکیه یک دسته اقامت کوتاهمدت برای ارتباط تجاری یا راهانداختن کار دارد که با مدارک شرکت درخواست میشود، و این اقامت با اجازه کار یکی نیست. برای کار کردن در همان کسبوکار، مجوز کار با شرطهای سرمایه و کارمند لازم است. اگر تصمیم داری خودت در ترکیه زندگی و کار کنی، این شرطها را پیش از قیمتگذاری در حساب بیاور، چون استخدام پنج کارمند ترک یک هزینه ثابت ماهانه جدی است.
برای کارآفرینان حوزه فناوری، دولت ترکیه برنامه جداگانهای دارد که در راهنمای ویزای استارتاپ ترکیه توضیح دادهایم.
کجا آگهی واگذاری پیدا کنی و چطور اولین پیام را بفرستی
آگهیهای واگذاری در سایتهای ملکی و آگهی ترکیه با عبارت «devren satılık» یا «devren kiralık» پیدا میشوند؛ اولی یعنی کسبوکار با وسایل و حق اجاره واگذار میشود و دومی معمولاً یعنی ملک اجارهای است و فقط حق کسبوکار را میفروشند. برای پیدا کردن کسبوکار در یک صنف خاص، جستوجوی «devren satılık kafe İstanbul» یا «devren satılık market Bursa» جواب میدهد. آگهیهای بنگاهها هم معمولاً کمیسیون دارند؛ درصدش را پیش از بازدید بپرس.
این پیام را میتوانی برای فروشنده یا بنگاه بفرستی. هدفش این است که پیش از بازدید، بفهمی فروشنده مدارک را دارد یا نه:
Merhaba, ilanınızdaki işletmeyle ilgileniyorum. Devir şirket hissesi olarak mı, yoksa işyeri devri olarak mı yapılacak? Son iki yılın vergi beyannamelerini, vergi ve SGK borcu yoktur yazılarını, kira sözleşmesini ve işyeri açma ve çalışma ruhsatını görebilir miyim? Kira sözleşmesinin kalan süresi ve mal sahibinin devre yazılı onayı var mı? Teşekkürler.
ترجمه: «سلام، به کسبوکار آگهی شما علاقه دارم. واگذاری به شکل انتقال سهم شرکت است یا انتقال محل کار؟ میتوانم اظهارنامههای مالیاتی دو سال اخیر، نامههای بدهی نداشتن مالیات و بیمه، اجارهنامه و مجوز کسب و کار را ببینم؟ اجارهنامه چقدر مدت دارد و مالک با انتقال موافقت کتبی داده است؟ ممنون.»

خرید بیزینس در ترکیه یا ثبت شرکت تازه؟
| اگر… | احتمالاً بهتر است |
|---|---|
| میخواهی از ماه اول درآمد داشته باشی و مشتری آماده برایت مهم است | خرید کسبوکار فعال، با بررسی کامل بدهیها |
| هدفت خرید و صادرات کالا از ترکیه است، نه کار در یک مغازه | ثبت شرکت تازه یا کار با صادرکننده |
| تجربه صنف را نداری ولی برند آماده میخواهی | فرانچایز، با خواندن دقیق قرارداد |
| هنوز نمیدانی مجوز کار میگیری یا نه | اول شرط مجوز کار را روشن کن، بعد قیمت بده |
اگر هدف اصلیات تجارت کالا بین ترکیه و ایران یا افغانستان است، معمولاً به خرید یک مغازه در ترکیه نیازی نیست. در این حالت راهنمای ثبت شرکت در ترکیه و استانبول، راهنمای واردات از ترکیه و انتخاب کانال خرید از ترکیه به کارت میآید. مالیاتهایی را هم که بعد از خرید کسبوکار با آنها روبهرو میشوی، در راهنمای مالیات ترکیه توضیح دادهایم.

چند موقعیتی که خرید را توصیه نمیکنیم
اگر فروشنده میخواهد بخشی از قیمت را «زیر میزی» بگیری تا عدد قرارداد پایین بیاید، عقب بکش؛ این کار هم ریسک مالیاتی دارد و هم در اختلاف بعدی دست تو را خالی میگذارد. اگر اجارهنامه کمتر از یک سال مدت دارد و مالک حاضر نیست کتبی تمدید کند، پولی که برای کسبوکار میدهی عملاً پول یک اجاره کوتاه است. و اگر کسبوکار را به اسم یک آشنای ترک میخری تا شرط مجوز کار را دور بزنی، کنترل پول و کسبوکار از دستت خارج میشود و ریسکش با تو میماند.
شاهان کجای این مسیر به کار میآید
گروه تجاری و بازرگانی شاهان روی خرید عمده، تأمین و صادرات کالا از ترکیه کار میکند. در خرید بیزینس در ترکیه، کار ما سمت تجاری پرونده است: اینکه با هدف و بودجهات خرید یک کسبوکار منطقی است یا ثبت شرکت و تجارت کالا، عددهای فروشنده با مدارکش جور درمیآید یا نه، و چه سؤالهایی را باید از وکیل و مشاور مالی بپرسی. شاهان دفتر وکالت یا بنگاه معاملات نیست؛ قرارداد، انتقال سهم و پرونده اقامت را وکیل دارای مجوز و دفترها و اظهارنامهها را مشاور مالی رسمی (mali müşavir) انجام میدهد. نتیجه معامله و تصمیم نهادهای ترکیه را هم تضمین نمیکنیم.
پیش از بیعانه، پرونده را با ما مرور کن
لینک آگهی یا نام کسبوکار، شهر، قیمت درخواستی و هدفت را بفرست: میخواهی خودت در ترکیه کار کنی یا دنبال درآمد از تجارت کالا هستی؟ اگر بین دو کسبوکار یا بین خرید و ثبت شرکت مرددی، هر دو را بفرست تا ببینیم کدام با بودجه و هدفت جور است و پیش از پرداخت چه چیزهایی را باید کتبی بگیری.
سؤالهای رایج درباره خرید بیزینس در ترکیه
آیا خارجیها میتوانند در ترکیه بیزینس بخرند؟
بله. خارجیها میتوانند سهم شرکت بخرند یا کسبوکار را منتقل کنند. اما برای کار کردن در آن کسبوکار، مجوز کار لازم است و شهرداریها هنگام صدور مجوز کسب برای خارجیای که به نام خودش محل کار باز میکند، مجوز کار را میخواهند.
آیا با خرید بیزینس در ترکیه اقامت میگیرم؟
خرید بهتنهایی اقامت نمیدهد. اقامت کوتاهمدت تجاری با مدارک شرکت درخواست میشود و برای کار کردن، مجوز کار جداگانه با شرط سرمایه و سهم دستکم ۵۰۰٬۰۰۰ لیر، سهم دستکم ۲۰ درصد و پنج کارمند ترک لازم است.
انتقال سهم شرکت محدود در ترکیه چطور انجام میشود؟
قرارداد کتبی با امضای تأییدشده در دفتر اسناد رسمی، تأیید مجمع عمومی شرکا، ثبت در دفتر سهام و ثبت در اداره ثبت تجاری با آگهی در روزنامه رسمی ثبت تجاری، طبق ماده ۵۹۵ قانون تجارت ترکیه.
بدهیهای قبلی کسبوکار به خریدار میرسد؟
ممکن است. در شرکت محدود، شرکا برای بدهیهای مالیاتی و بیمهای وصولنشده شرکت به نسبت سهم مسئولاند و در انتقال دارایی کسبوکار، فروشنده و خریدار تا دو سال برای بدهیهای آن مسئول میمانند. پیش از پرداخت، نامه بدهی نداشتن مالیات و بیمه را بگیر.
خرید فرانچایز در ترکیه با خرید بیزینس چه فرقی دارد؟
در فرانچایز حق استفاده از نام و روش یک برند را طبق قرارداد میخری و کسبوکار را خودت راه میاندازی. در خرید بیزینس، کسبوکاری را که از قبل وجود دارد با مشتری، اجاره و وسایلش میخری.
devren satılık یعنی چه؟
یعنی کسبوکاری که با وسایل، مشتری و حق اجارهاش واگذار میشود. معمولاً ملک مال فروشنده نیست و اجارهنامه باید با رضایت مالک به خریدار منتقل شود.
منابع و تاریخ بررسی
- Kulaçoğlu Hukuk، انتقال سهم شرکت محدود طبق ماده ۵۹۵ قانون تجارت ترکیه (مشاهده ۱ آذر ۱۴۰۵)
- دانشگاه مرمره، مقاله انتقال سهم شرکت محدود و تأیید سهماهه مجمع
- DergiPark، مسئولیت شرکای شرکت محدود در بدهیهای عمومی بعد از انتقال سهم (ماده ۳۵ قانون ۶۱۸۳)
- Alomaliye، مسئولیت دوساله در انتقال کسبوکار طبق ماده ۲۰۲ قانون تعهدات (آذر ۱۴۰۴)
- Alomaliye، انتقال محل کار و قراردادهای کار طبق ماده ۶ قانون کار (آبان ۱۴۰۵)
- Alomaliye، اصلاحیه آییننامه مجوز محل کار درباره صدور مجوز به نام خریدار
- وزارت محیط زیست و شهرسازی ترکیه، نظر درباره درخواست مجوز کسب اتباع خارجی و لزوم مجوز کار
- وزارت کار و تأمین اجتماعی ترکیه، معیارهای ارزیابی مجوز کار (مشاهده ۱ آذر ۱۴۰۵)
- اداره مهاجرت ترکیه، مدارک اقامت کوتاهمدت برای ارتباط تجاری یا راهاندازی کار
- Emlakjet، فهرست آگهیهای واگذاری کسبوکار در ترکیه (مشاهده ۱ آذر ۱۴۰۵)





